डार्फर  : सुडानको पश्चिमी डार्फर क्षेत्रमा सुडानी सेनाले गरेको ड्रोन आक्रमणमा कम्तीमा ३५ जनाको मृत्यु भएको मानवअधिकार समूहले जनाएको छ। आक्रमणमा कैयौँ अन्य घाइते भएका छन्।

आपत्कालीन कानुन व्यवसायी समूह ‘इमर्जेन्सी लयर्स’का अनुसार आइतबार दिउँसो उत्तरी डार्फर राज्यको गारा अल–जाविया गाउँमा रहेको परम्परागत अदालतलाई लक्षित गरी ड्रोन आक्रमण गरिएको थियो। स्थानीय समयअनुसार दिउँसो करिब १ बजे भएको आक्रमणका बेला स्थानीय मुद्दा तथा विवादसम्बन्धी सुनुवाइमा सहभागी हुन सर्वसाधारण अदालत परिसरमा भेला भएका थिए।

गारा अल–जाविया अर्धसैनिक समूह र्‍यापिड सपोर्ट फोर्सेस (आरएसएफ)को नियन्त्रणमा रहेको क्षेत्र हो। आक्रमणबाट स्थानीय तथा जनजातीय विवाद समाधानका लागि प्रयोग हुँदै आएको अदालतको भवनमा समेत क्षति पुगेको छ।

क्षेत्रका एक प्रत्यक्षदर्शीले सुरक्षा कारण नाम नबताउने सर्तमा एएफपीलाई दिएको जानकारीअनुसार अदालतको सुनुवाइ भवनभित्र नभई एउटा रूखमुनि स्थानीय समुदायका अगुवाहरूको सहभागितामा भइरहेको थियो। आक्रमणमा मारिनेमा चार जना जनजातीय नेता र आरएसएफका दुई जना कमान्डरसमेत रहेको उनले बताए।

गारा अल–जाविया डार्फरको प्रमुख सहर कबकाबियानजिक पर्छ। यो क्षेत्र एल–फासेरबाट करिब १५० किलोमिटर पश्चिममा रहेको छ। एल–फासेर डार्फरमा सुडानी सेनाको अन्तिम प्रमुख पकडका रूपमा रहेको थियो, तर आरएसएफले गत वर्ष अक्टोबरमा भएको रक्तपातपूर्ण आक्रमणपछि उक्त सहर कब्जा गरेको थियो।संयुक्त राष्ट्रसंघका अनुसन्धानकर्ताहरूले एल–फासेरको घेराबन्दी र कब्जासँग जोडिएको हिंसामा ‘नरसंहारका लक्षण’ देखिएको बताएका छन्।

तीन वर्षदेखि जारी गृहयुद्ध
सुडानमा सन् २०२३ को अप्रिलदेखि सुडानी सेना र आरएसएफबीच युद्ध जारी छ। सेनाप्रमुख अब्देल फत्ताह अल–बुर्हान र आरएसएफका प्रमुख मोहम्मद हमदान दागालोबीचको शक्ति संघर्षबाट सुरु भएको युद्धमा हालसम्म दसौँ हजार मानिस मारिएका छन्।

आरएसएफको उदय सन् २००० को दशकको सुरुवातमा डार्फरमा व्यापक अत्याचारको आरोप लागेको सरकारसमर्थित जन्जाविद मिलिसियाबाट भएको थियो। युद्ध चर्किँदै गएपछि आरएसएफले डार्फरका ठुलो भूभागमा आफ्नो नियन्त्रण विस्तार गरेको छ।

दुवै पक्षले पछिल्ला समय ड्रोनलाई युद्धको प्रमुख हतियारका रूपमा प्रयोग गर्न थालेका छन्। संयुक्त राष्ट्रसंघका अनुसार सन् २०२६ को पहिलो पाँच महिनामै ड्रोन आक्रमणमा १,००० भन्दा बढी सर्वसाधारण मारिएका छन्।

विश्वकै ठुलो मानवीय संकटमध्ये एक
सुडानको युद्धले लाखौँ मानिसलाई आफ्नो घर छाड्न बाध्य बनाएको छ। संयुक्त राष्ट्रसंघले यसलाई विश्वकै सबैभन्दा ठुलो मानवीय संकटका रूपमा वर्णन गर्दै आएको छ।

डार्फरमा बढ्दो ड्रोन आक्रमणले सर्वसाधारणको सुरक्षामाथि गम्भीर जोखिम थपेको छ। पछिल्लो घटनाले युद्धमा संलग्न दुवै पक्षबाट नागरिक क्षेत्रमा भइरहेका आक्रमण तथा अन्तर्राष्ट्रिय मानवीय कानुन उल्लंघनबारे चिन्ता थप बढाएको छ।