काठमाडौं : पछिल्लो समय नेपालका शहरदेखि गाउँसम्म युवापुस्तामाझ इनर्जी ड्रिंकको प्रयोग तीव्र रूपमा बढिरहेको छ। परीक्षा तयारी, लामो यात्रा, खेलकुद, रातभर जाग्राम बस्ने बानी तथा ‘फेसन’ को रूपमा समेत इनर्जी ड्रिंक सेवन गर्ने युवाहरूको संख्या बढ्दै गएको छ।बजारमा विभिन्न नाम र आकर्षक प्याकेजिङमा उपलब्ध इनर्जी ड्रिंकले तत्काल शरीरमा ऊर्जा आएको अनुभूति गराए पनि यसको अत्यधिक सेवनले स्वास्थ्यमा गम्भीर असर पार्ने चिकित्सकहरूले चेतावनी दिएका छन्।
विशेषज्ञका अनुसार अधिकांश इनर्जी ड्रिंकमा अत्यधिक मात्रामा क्याफिन, चिनी तथा कृत्रिम रसायन मिसाइएको हुन्छ। यसले मुटुको धड्कन बढ्ने, रक्तचाप असन्तुलित हुने, अनिद्रा, तनाव, डिप्रेसन तथा मानसिक चञ्चलता बढाउने जोखिम हुन्छ।
चिकित्सकहरू भन्छन्, “लगातार इनर्जी ड्रिंक सेवन गर्दा किशोर तथा युवाहरूमा लत बस्ने सम्भावना पनि हुन्छ। केही अवस्थामा हृदयघातसम्मको जोखिम बढ्न सक्छ।”विद्यालय तथा कलेज पढ्ने विद्यार्थीहरू परीक्षा वा राति पढ्दा जाग्राम बस्न इनर्जी ड्रिंक प्रयोग गर्ने गरेका छन्। कतिपय युवाहरूले यसलाई चिसो पेय पदार्थसरह दैनिक सेवन गर्ने गरेको पाइन्छ।स्वास्थ्यकर्मीहरूले विशेषगरी १८ वर्षभन्दा कम उमेरका बालबालिका तथा किशोरलाई इनर्जी ड्रिंक सेवन नगर्न सुझाव दिएका छन्। साथै सरकारले यस्ता पेय पदार्थको विज्ञापन, बिक्री तथा चेतावनी प्रणालीलाई कडाइ गर्नुपर्ने आवाज पनि उठ्न थालेको छ।
पोषणविद्हरूका अनुसार प्राकृतिक पेय पदार्थ, पर्याप्त पानी, सन्तुलित खाना र राम्रो निद्रा नै शरीरलाई ऊर्जा दिने सुरक्षित उपाय हुन्। तत्कालीन उत्साहका लागि इनर्जी ड्रिंकमा निर्भर हुनु दीर्घकालीन रूपमा हानिकारक हुन सक्ने चेतावनी दिइएको छ।